Với hai lần được UNESCO vinh danh là Di sản thiên nhiên thế giới (2003, 2015), Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục xác lập vị thế mới khi trở thành Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới đầu tiên của Đông Nam Á (năm 2025) và Khu dự trữ sinh quyển thế giới (năm 2026). Sự kiện này không chỉ khẳng định uy tín của Việt Nam trên bản đồ di sản toàn cầu, mà còn củng cố vai trò của Phong Nha - Kẻ Bàng như một “pháo đài” đa dạng sinh học hàng đầu khu vực. Nơi đây lưu giữ hệ sinh thái rừng nhiệt đới nguyên sinh cùng nhiều loài động, thực vật nguy cấp, quý, hiếm có giá trị đặc biệt đối với công tác bảo tồn thiên nhiên.

Để gìn giữ những giá trị ấy, bên cạnh nỗ lực của các cơ quan quản lý, sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp ngày càng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt, sự tham gia của khối doanh nghiệp tư nhân theo mô hình “Đối tác chiến lược về bảo tồn” đang trở thành xu thế tất yếu. Trong đó, sự đồng hành bền bỉ của Công ty Oxalis Adventure với Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trong suốt 15 năm qua đã trở thành một minh chứng tiêu biểu cho mô hình hợp tác giữa Nhà nước và doanh nghiệp trong bảo tồn thiên nhiên.

Từ khai thác tài nguyên đến đồng hành vì bảo tồn

Trong suốt 15 năm hoạt động tại Phong Nha - Kẻ Bàng, Oxalis Adventure không định vị mình là đơn vị chỉ khai thác giá trị du lịch mà còn xác định vai trò của một “đối tác bảo tồn chủ động”.

Theo định hướng của doanh nghiệp, tài nguyên thiên nhiên chính là “vốn tự nhiên” (natural capital) - nền tảng tạo nên giá trị của điểm đến và cũng là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của du lịch. Vì vậy, bảo tồn không phải là một hoạt động mang tính ngắn hạn hay thiện nguyện đơn thuần mà là một chiến lược đầu tư lâu dài nhằm duy trì giá trị cốt lõi của Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.

Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng phát triển du lịch bền vững, trong đó bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế luôn song hành, bổ trợ lẫn nhau.

Đồng hành cùng công tác cứu hộ và bảo tồn động vật hoang dã

Một trong những dấu ấn nổi bật trong quá trình hợp tác giữa Oxalis Adventure và Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, đặc biệt là Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển sinh vật là sự cam kết hỗ trợ bền vững, lâu dài cho công tác cứu hộ động vật hoang dã.

Đại diện Ban lãnh đạo Oxalis Adventure làm việc với Lãnh đạo Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển sinh vật tại Cơ sở bảo tồn động vật hoang dã Phong Nha - Kẻ Bàng

Từ năm 2022 đến nay, Oxalis Adventure đã cam kết hỗ trợ gần 1,7 tỷ đồng phục vụ công tác chăm sóc và duy trì phúc lợi cho 07 cá thể Hổ Đông Dương (Panthera tigris) đang được cứu hộ tại Trung tâm.

Ông Nguyễn Châu Mỹ - Phó Tổng giám đốc Oxalis Adventure thăm cá thể Hổ Đông Dương đang được nuôi dưỡng tại Cơ sở bảo tồn động vật hoang dã Phong Nha - Kẻ Bàng

Đây không chỉ là hỗ trợ tài chính đơn thuần mà là sự đồng hành trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về dinh dưỡng, thú y và không gian sống. Nguồn kinh phí không chỉ góp phần bảo đảm chế độ dinh dưỡng, chăm sóc thú y mà còn phục vụ việc cải thiện điều kiện nuôi dưỡng, duy trì môi trường sống bán hoang dã phù hợp với tập tính của loài. Đó là những điều kiện quan trọng nhằm nâng cao phúc lợi động vật và bảo đảm chất lượng công tác cứu hộ đối với một trong những loài thú ăn thịt đầu bảng của hệ sinh thái.

Cá thể Hổ Đông Dương tại Cơ sở bảo tồn động vật hoang dã Phong Nha - Kẻ Bàng

Việc chăm sóc các cá thể Hổ cứu hộ luôn đòi hỏi nguồn lực rất lớn, từ kinh phí, cơ sở vật chất đến đội ngũ kỹ thuật chuyên môn. Sự đồng hành của doanh nghiệp đã góp phần chia sẻ khó khăn với đơn vị quản lý, tạo điều kiện để Trung tâm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ cứu hộ, chăm sóc và bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm, trong đó có các cá thể Hổ Đông Dương.

Quan trọng hơn, những hỗ trợ này không chỉ giúp cứu hộ các cá thể động vật là nạn nhân của hoạt động săn bắt, buôn bán trái phép mà còn góp phần phục hồi sự cân bằng trong chuỗi thức ăn tự nhiên và lan tỏa thông điệp về trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên, sử dụng bền vững tài nguyên đa dạng sinh học cũng như đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp.

Mỗi hành trình du lịch là một hành trình lan tỏa nhận thức

Không dừng lại ở việc hỗ trợ nguồn lực cho công tác bảo tồn, Oxalis Adventure còn từng bước đưa mỗi hành trình khám phá thành một “chương trình giáo dục trải nghiệm”.

Thông qua đội ngũ hướng dẫn viên được đào tạo bài bản cùng hệ thống diễn giải môi trường, Oxalis truyền tải tới du khách những kiến thức khoa học về giá trị của Di sản thiên nhiên thế giới, đặc điểm của hệ sinh thái rừng nhiệt đới, các loài động, thực vật quý hiếm cũng như những thách thức mà thiên nhiên đang phải đối mặt.

Mỗi chuyến tham quan không chỉ mang lại trải nghiệm khám phá mà còn góp phần hình thành ý thức bảo vệ môi trường, giúp du khách hiểu rằng việc không xâm hại thiên nhiên, không sử dụng sản phẩm từ động vật hoang dã và ứng xử có trách nhiệm với môi trường chính là những hành động thiết thực để bảo tồn Di sản.

Qua đó, mỗi du khách đến với Phong Nha - Kẻ Bàng thông qua Oxalis Adventure đều có thể trở thành một “đại sứ bảo tồn”, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực đến cộng đồng.

Hướng tới mô hình hợp tác bền vững giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng

Thực tiễn tại Phong Nha - Kẻ Bàng cho thấy, bảo tồn đa dạng sinh học sẽ đạt hiệu quả cao hơn khi có sự đồng hành của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng.

Sự đồng hành, hợp tác giữa Oxalis Adventure và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được xây dựng trên ba yếu tố cốt lõi: tính khoa học, với các hoạt động hỗ trợ xuất phát từ nhu cầu thực tế của đơn vị quản lý; tính cam kết, thông qua việc duy trì nguồn lực ổn định, lâu dài, không dàn trải, tập trung vào các mục tiêu ưu tiên như cứu hộ, bảo tồn loài; và tính lan tỏa, khi doanh nghiệp kết nối du khách với sứ mệnh bảo tồn thiên nhiên, tạo nên sức mạnh tổng hợp từ cộng đồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và áp lực lên các hệ sinh thái tự nhiên ngày càng gia tăng, mô hình đồng hành của Oxalis Adventure không chỉ là minh chứng cho trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp mà còn góp phần khẳng định hướng đi đúng trong phát triển kinh tế xanh. Khi bảo tồn tạo ra giá trị cho du lịch và du lịch quay trở lại đầu tư cho bảo tồn, đó cũng là nền tảng để Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục được gìn giữ và phát huy giá trị một cách bền vững cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Vĩnh Lệ