Tên khác: Mạn kinh năm lá, Mẫu kinh núi, Bình linh, Ngũ chỉ phong.

Tên khoa học: Vitex quinata (Lour.) F.N.Williams

Tên đồng danh: Vitex sumatrana var urceolatas King & Gamble

Họ: Cỏ roi ngựa -Verbenaceae

Bộ: Hoa môi - Lamiales

Đặc điểm nhận dạng:

Cây gỗ cao trung bình từ 4 – 12 mét, đường kính thân 30 – 60 cm. Vỏ cây màu nâu, có mùi thơm nhẹ.

Lá kép chân vịt, thường gồm 3 đến 5 lá chét mọc chung một cuống. Lá chét có hình bầu dục ngược, bề mặt trên bóng, mặt dưới có các tuyến nhỏ màu vàng. Mép lá nguyên hoặc đôi khi có răng cưa nhỏ ở phía đỉnh.

Hoa mọc thành cụm hoa hình chùy ở đầu cành, dài từ 9 – 18 cm. Hoa nhỏ, kích thước từ 6 – 8 mm, cánh hoa màu vàng nhạt hoặc hơi trắng, chia làm 2 môi.

Quả hình trứng hoặc hình cầu, đường kính khoảng 8 mm, khi chín quả chuyển sang màu đen.

Sinh học, sinh thái:

Cây mọc hoang rải rác trong các khu rừng hỗn giao, rừng mưa nhiệt đới từ vùng núi đất cho đến núi đá vôi, ở độ cao thấp từ 10 – 800 m so với mực nước biển, thường mọc ở ven rừng ẩm hoặc dọc theo các thung lũng, bờ suối.

Cây ra hoa vào khoảng tháng 5 – 7 và kết quả vào khoảng tháng 8 – 10.

Phân bố:

Trong nước:Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Quảng Trị, Quảng Nam – Đà Nẵng, Kon Tum.

Nước ngoài: Đảo Andaman, Assam, Bangladesh, Quần đảo Bismarck, Borneo, Campuchia, Đảo Caroline, Trung Nam Trung Quốc, Đông Nam Trung Quốc, Đông Himalaya, Hải Nam, Ấn Độ, Jawa, Lào, Đảo Sunda Nhỏ, Malaya, Maluku, Myanmar, Nansei-shoto, New Guinea, Pakistan, Philippines, Sulawesi, Sumatera, Đài Loan, Thái Lan, Việt Nam

Tình trạng bảo tồn:

Sách đỏ thế giới IUCN (2019) đánh giá Loài ít quan tâm LC (Least Concern).

Giá trị, công dụng:

Vỏ cây có vị thơm nhẹ. có tác dụng bổ tỳ vị, giúp ăn ngon miệng và kích thích tiêu hóa tốt.

Rễ và tủy cây: Có tác dụng thanh nhiệt, giảm ho, định suyễn và an thần, được dùng trong các bài thuốc điều trị viêm phế quản mãn tính, ho hen, háo suyễn hoặc hạ sốt.

Lá có tính mát,dùng để xông hoặc tắm rửa nhằm chữa trị phong thấp, đau nhức xương khớp, đòn ngã tổn thương, hoặc dùng ngoài da để chữa lở ngứa, mụn nhọt, dị ứng.

Gỗ dùng trong xây dựng nhà cửa thông thường hoặc làm các đồ gia dụng nhỏ.

Biện pháp bảo vệ: