Tên khoa học: Erythrophleum fordii Oliver, 1883
Đặc điểm nhận dạng:
Cây gỗ lớn, thường xanh cao 20-25(- 45) m, đường kính 70-90(-250) cm. Tán lá dày, xoè rộng, thân tròn, gốc có bạnh nhỏ. Lúc non vỏ ngoài có mầu xám với các vết nứt dọc nhẹ màu nâu, khi già vỏ có màu nâu sẫm; thịt vỏ dày, màu hồng.
Lá kép lông chim 2 lần, mọc so le; 3-4 đôi cuống thứ cấp, mỗi cuống có 9-17 lá chét nhỏ, mọc cách hình trái xoan, có mũi nhọn, gốc tròn; mặt trên xanh bóng, mặt dưới xanh nhạt, có gân nhỏ nổi rõ ở cả 2 mặt.
Cụm hoa hình chuỳ, gồm nhiều bông dài 20-30 cm mọc ở đầu cành. Hoa nhiều, nhỏ, màu trắng vàng. Lá đài 5, hợp ở gốc thành hình chuông, đầu chia 5 thuỳ; cánh tràng 5, rời, hẹp và dài; nhị 10, bao phấn quay vào trong và nứt theo rãnh dọc; bầu đính ở đáy của đài, vòi ngắn, núm nhuỵ không rõ.
Quả đậu, hình thuôn, dài khoảng 20cm, rộng 3-4cm. Hạt 6-12, dẹt, có vỏ cứng, màu nâu đen và có rãnh tròn quanh hạt.
Sinh học, sinh thái:
Cây phân bố trong vành đai nhiệt đới thấp, từ 200- 800 m, nhưng tập trung nhất ở độ cao 300-500m.
Cây thích hợp nhất với đất sâu, dày, ẩm. Đất có lim xanh mọc thường khá chua đến chua trung bình.
Vỏ hạt lim có chất sừng nên giữ được sức nẩy mầm trong đất nhiều năm. Khi gặp điều kiện thuận lợi hạt mới nảy mầm.
Hoa tháng 3-4; quả chín tháng 11 đến tháng 1 năm sau.
Phân bố:
Trong nước: Lim xanh là loài cận đặc hữu của Việt Nam, phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ như Lạng Sơn, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Quảng Nam.
Trên thế giới: Lim xanh mọc ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, Triết Giang và phía Đông đảo Đài Loan.
Tình trạng bảo tồn:
Sách Đỏ Thế Giới của IUCN (1998) phân hạng loài nguy cấp (EN).
Thông tư 85/2025/TT-BNNMT: phụ lục II (CITES); Nhóm IIA – Hạn chế khai thác và sử dụng.
Giá trị, công dụng:
Vỏ cây Lim xanh chứa nhiều tanin (15,21%).
Gỗ lim có dác lõi phân biệt, rất cứng, thuộc loại tứ thiết; một trong những loại gỗ tốt nhất của Việt Nam.
Gỗ lõi không bị mối mọt, rất bền nên được dùng trong các công trình xây dựng lâu dài như đền chùa, nhà thờ..., hoặc dùng đóng đồ đạc, làm cửa, ván sàn, tà vẹt và đồ trang trí trong nhà.
Rễ cây có nốt sần cố định đạm làm tăng độ phì của đất. Khi cây bị chết, rễ mục là giá thể tốt nhất cho loài nấm linh chi (Ganoderma lucida), một loài nấm làm thuốc bổ rất quí phát triển.