Tên khác: Dền, Giền đỏ, Cây sai, Mạy sảy săn (Tày)

Tên khoa học: Xylopia vielana Pierre

Đặc điểm nhận dạng:

Cây gỗ nhỡ, cành non có màu xám nhạt, phủ bởi lớp lông màu hung. Khi già, cành trở nên nhẵn mịn, có màu nâu đen và xuất hiện các đốm trắng nhỏ.

Lá cây mọc so le, có hình trái xoan, với phần gốc lá tròn, đầu hơi nhọn, chiều dài lá từ 8-10 cm, chiều rộng khoảng 3-4 cm. Mặt trên lá nhẵn bóng, mặt dưới lá có phủ một lớp lông mịn, cuống lá ngắn và có lông tơ màu hung.

Hoa màu hồng nhạt, mọc đơn lẻ tại các kẽ lá và ở đầu cành. Hoa có nhiều nhị, bầu nhụy được bao phủ bởi lớp lông nhỏ.

Quả dạng kép, tạo thành từ nhiều lá noãn hình trụ, có cuống dài và xếp tỏa tròn. Khi chín, quả có màu xanh lục hoặc vàng nhạt, phần mặt trong màu đỏ chứa từ 2-3 hạt màu nâu đen.

Sinh học, sinh thái:

Cây mọc tự nhiên rải rác trong rừng nguyên sinh hay rừng thứ sinh, vùng núi đất, độ cao 100-300 m.

Loài cây này ưa ánh sáng và có khả năng chịu hạn tốt.

Mùa hoa của cây dền đỏ thường rơi vào tháng 4-6, trong khi mùa quả kéo dài từ tháng 7-8.

Phân bố:

Vĩnh Phúc (Tam Đảo), Thanh Hoá (Phong Y), Quảng Trị, Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk.

Tình trạng bảo tồn:

Sách đỏ thế giới IUCN 2023 phân hạng loài ít quan tâm (LC)

Giá trị, công dụng:

 Vỏ thân sử dụng làm thuốc bổ máu, chữa suy nhược, sốt, sốt rét, trợ tim và các bệnh về đường ruột. Lá sắc uống chữa đau nhức, tê thấp.

Gỗ dền đỏ có thớ mịn, chắc chắn, thường được sử dụng để làm củi đun, cán cuốc, cán dao, hoặc các đồ gia dụng khác.