Tên khác: Cà ổi gai nhiều; cà ổi lưng bạc; kha thụ dữ
Tên khoa học: Castanopsis ferox (Roxb.) Spach
Tên đồng danh: Quercus ferox Roxb.; Castanopsis tribuloides var. ferox (Roxb.) King ex Hook.f.;
Đặc điểm nhận dạng:
Cây gỗ trung bình đến to, thường xanh, cao 15-20 m.
Lá hình trứng hẹp, hình bầu dục thuôn đến hình mũi mác, cỡ 9-16 x 3-4 cm, nhẵn ở mặt trên, có vảy nhỏ ở mặt dưới, chóp lá thành mũi ngắn, gốc lá hình nêm; mép nguyên hoặc phía ngọn hơi lượn sóng; gân bên 7-14 đôi, cong ở gần mép; cuống lá dài 1-1,5 cm.
Cụm hoa đơn tính, dạng đuôi sóc, dài 10-15 cm. Gié đực thường phân nhánh dạng chuỳ; hoa đực có bao hoa hình chuông xẻ 6 thuỳ, có nhụy lép; nhị 12. Gié cái phân nhánh hoặc không.
Hoa cái đơn độc trong mỗi tổng bao. Trục mang trái dài 14-15 cm.
Đấu không cuống, hình cầu, đường kính (gồm cả gai) 2-2,5 cm, mặt ngoài đầy lông màu nâu và có gai phân nhánh, cứng, dài 5-8 mm; đấu thường chứa 1 hạch, khi chín tách thành các mảnh.
Hạch (hạt) hình trứng đến gần hình cầu, đường kính 1-1,2 cm.
Sinh học và sinh thái:
Mọc rải rác trong rừng nhiệt đới thường xanh cây lá rộng nguyên sinh hay thứ sinh.
Ra hoa tháng 5-6.
Phân bố:
Trong nước: Nghệ An, Đà Nẵng (Hải Vân), Gia Lai (Mang Yang: Đắk Đoa), Lâm Đồng, Khánh Hoà (Vọng Phu).
Thế giới: Ấn Độ, Trung Quốc, Mianma, Lào.
Tình trạng bảo tồn:
Loài có khu phân bố chia cắt, các điểm cư trú ở Hải Vân (Đà Nẵng) và Vọng Phu (Kháng Hoà) đã bị tàn phá nặng nề. Bản thân loài cũng bị khai thác nhiều.
Sách đỏ Việt Nam 2024 Phân hạng loài sắ nguy cấp: VU A1c,d.
Sách đỏ thế giới IUCN (2020) phân hạng loài ít quan tâm (LC).
Giá trị, công dụng:
Gỗ cứng, dùng trong xây dựng, đóng tầu thuyền và đồ gia dụng.
Biện pháp bảo vệ:
Không chặt đốn những cây trưởng thành còn sót lại ở các điểm phân bố trên.