Tên khác: Gội báng súng, Gội đỏ, Gội núi, Gội tía

Tên khoa học:  Aglaia spertabilis (Miq.) Jain et Benn.

Tên đồng danh: Amoora spectabilis Miq.; Amoora gigatea Pierre in Laness;

Đặc điểm nhận dạng:

Cây gỗ cao 30-40 m. Vỏ thân màu xám bong thành mảng nhỏ, có nhựa trắng chảy thành vòng. Lá kép lông chim một lần lẻ, dài 35-55 cm.

Lá gồm 11-15 lá chét, mọc đối, hình xoan mũi mác đến thuôn, đầu có mũi nhọn, đáy hình nêm, lệch; dài 10-18 cm, rộng 3-6 cm. Gân bên 10-18 cặp.

Cụm hoa đực hình chùy, cụm hoa cái ở nách lá. Hoa gần hình cầu. Cuống hoa 2-4 mm. Cánh đài 4, phân thùy hình tam giác, bên ngoài có lông. Cánh hoa 3 hình trứng, kích thước 5-6 mm. Bầu hình cầu, có 3 ô.

Quả hình cầu hay trứng ngược, đường kính 3-5 cm, 3 ô, mỗi hạt một ô, khi chín nứt dọc. Hạt có áo màu đỏ.

Sinh học và sinh thái:

Cây mọc trong rừng nhiệt đới ẩm.

Mùa hoa tháng 8-9, mùa quả tháng 3-4. Tái sinh bằng hạt.

Phân bố:

Trong nước: Loài này ghi nhận phân bố rải rác ở các tỉnh từ Sơn La vào đến Kiên Giang.

Thế giới: Quần đảo Andaman, Assam, Bangladesh, Quần đảo Bismarck, Borneo, Campuchia, Nam-Trung Trung Quốc, Đông Himalaya, Ấn Độ, Lào, Quần đảo Sunda Nhỏ, Mã Lai, Myanmar, New Guinea, Philippines, Queensland, Quần đảo Santa Cruz, Quần đảo Solomon, Sulawesi, Sumatra, Thái Lan, Việt Nam

Tình trạng bảo tồn:

Sách đỏ Việt Nam 2024: Phân hạng loài sắp nguy cấp (VU).

Giá trị, công dụng:

Gỗ tốt, màu nâu đỏ, không mối mọt dùng xây dựng, đóng thuyền, đồ gia dụng và công cụ sản xuất.

Biện pháp bảo vệ:

Một phần sinh cảnh của loài nằm trong các khu bảo tồn nên được bảo vệ.
Bảo vệ quần thể và sinh cảnh của loài trong tự nhiên. Giảm thiểu tác động của canh tác nông nghiệp đến sinh cảnh của loài. Có thể trồng nhân tạo để bảo tồn.