Tên khác: Cây sao, Mạy khèn (Tày)
Tên khoa học: Hopea odorata Roxb.
Họ: Dầu – Dipterocarpaceae
Bộ: Cẩm quỳ – Malvales
Đặc điểm nhận dạng:
Cây gỗ lớn thường xanh, thân thẳng, tròn thuôn, cao từ 20 – 30 m. Cây trưởng thành, vỏ nứt dọc, màu đen, lõi gỗ hơi đỏ. Tán lá rậm, hình chóp, cành nhánh khỏe, dài, mọc chếch.
Lá hình trái xoan thuôn, mép hơi gợn sóng, đáy tròn, đỉnh nhọn; mặt trên lá màu xanh bóng, mặt dưới hơi bạc, có tuyến ở nách gân bên.
Hoa mọc thành chùm, hoa nhỏ màu trắng.
Quả có 2 cánh, phủ lông mịn, dài 3 – 6 cm, rộng 0,5 – 07 cm, lúc non xanh nhạt, lúc già chuyển qua nâu.
Sinh học, sinh thái:
Cây mọc ở các khu rừng nhiệt đới ẩm vùng đất thấp trên nền đất sâu, ở độ cao lên tới 300 m.
Cây thường mọc trên đất sâu và màu mỡ, dọc theo bờ suối và ở những nơi ẩm ướt.
Cây ra hoa và kết trái khá đều đặn, gần như cứ hai năm một lần.
Cây mọc tự nhiên, còn được trồng. Mùa hoa tháng 5, mùa quả chín tháng 9-10.
Phân bố:
Trên thế giới: Cây phân bố ở Ấn Độ, Bangladesh , Campuchia, Lào , Myanmar , Thái Lan và Việt Nam.
Ở trong nước: Hà Nội (trồng ở đường phố), Thanh Hóa, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Kon Tum, Bình Dương, thành phố Hồ Chí Minh.
Tình trạng bảo tồn:
Sách đỏ thế giới IUCN 2017 phân hạng loài sắp nguy cấp VU
Giá trị, công dụng:
Vỏ sắc đặc ngậm chữa viêm lợi, đau răng.
Được khai thác từ tự nhiên để lấy tanin, nhựa và gỗ.
Cây được trồng làm cảnh và tạo bóng mát tại một số khu vực thuộc Tây Bengal, bờ biển phía tây quần đảo Andaman, Việt Nam.
Biện pháp bảo vệ: