Tên khác: Dè cau

Tên khoa học:  Lithocarpus gigantophyllus (Hickel & A.Camus) A.Camus

Tên đồng danh: Pasania gigantophylla Hickel & A.Camus, Ann. Sci. Nat., Bot.

Đặc điểm nhận dạng:

Cây thân gỗ cỡ nhỏ đến trung bình, cao tới 16 m. Vỏ cây nâu xám, bề mặt mờ và có các rãnh sâu; phần gỗ dác có màu từ trắng đến vàng cam, với các gờ của lớp vỏ trong tạo thành những khe nứt chạy dọc trên bề mặt gỗ dác.

Lá có hình mũi mác đến hình trứng dài tới 17–37 cm, rộng 8–11 cm; chóp lá nhọn dần, gốc lá thuôn dài; mép lá nguyên; mặt trên nhẵn, màu xanh lục xỉn pha sắc nâu; mặt dưới nhẵn; gân bên gồm 15–16 cặp, xếp gần như song song, màu nâu, hơi cong ngược về phía mép lá, các gân phụ đôi khi mọc ở vị trí gần như đối diện nhau; cuống lá dài 1,5–2,5 cm, dày và nhẵn.

Cụm hoa mọc đứng, mang hoa cái (ở phía dưới) và hoa đực (ở phía trên) trên cùng một trục; hoa đực chín trước; cuống hoa rất ngắn, phần lớn bị bao phủ bởi đài hình chén.

Cụm quả dài, đạt 16–20 cm, mọc trên cuống dày (đường kính tới 1 cm). Các đấu mọc thành nhóm ba quả, dính liền (một phần) ở gốc, ôm chặt lấy tới một nửa chiều cao hạt. Các quả phân bố dọc theo trục cụm quả, tập trung dày hơn về phía ngọn nhưng kích thước nhỏ hơn.

Hạt lộ ra một nửa, nhưng đôi khi gần như bị bao bọc hoàn toàn (đặc biệt là ở quả non); hạt có dạng hình nón ngược dẹt, đáy bằng, tổng thể rất tròn và có mũi nhọn ở đỉnh, đường kính 2,2–2,4 cm, cao 1,3–1,6 cm.

Sinh học và sinh thái:

Cây mọc ở rừng rụng lá đến rừng bán thường xanh, tại các khoảng trống. Thường gặp ở độ cao trung bình; tại Thái Lan thấy trên các cao nguyên dạng bàn ở độ cao khoảng 1.500 m; tại Campuchia ghi nhận ở độ cao từ 700 m.    

Loài hiếm, chỉ được biết đến qua một số ít quần thể và mẫu vật thu thập.

Phân bố:

Trong nước: Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Nam, Kon Tum, Gia Lai, Đắc Nông.

Thế giới: Thái Lan, Campuchia, Việt Nam.

Tình trạng bảo tồn:

Loài hiếm, chỉ được biết đến qua một số ít quần thể và mẫu vật thu thập.

Giá trị, công dụng:

Gỗ dùng trong xây dựng, làm cầu, đóng tầu thuyền và các đồ gia dụng.

Biện pháp bảo vệ:

Không chặt đốn những cây trưởng thành còn sót lại ở các điểm phân bố.