Tên khác: Bút; Càng hom thơm; Cun; Bông xuất; Xú xuân; Bông xướt; Càn thôn

Tên khoa học: Ailanthus triphysa (Dennst.) Alston

Tên đồng danh:  Adenanthera triphysa Dennst, Ailanthus fauveliana Pierre, Ailanthus malabarica DC;

Đặc điểm nhận dạng:

Cây gỗ lớn cao tới 20m. Lá kép lông chim lẻ, dài 40 - 60cm, có khi dài tới 1m, thường tập trung ở đầu cành.

Lá chét lệch, hơi cong lưỡi liềm, có cuống; mặt trên không lông, có lông hoe hay vàng ở mặt dưới, mép nguyên hơi lượn sóng; gốc phiến lá không cân đối, đầu nhọn. Lá già khi rụng xuống có màu đỏ.

Chùy hoa mọc ở nách lá, dài 25 - 45cm; hoa xếp thành xim co trên các nhánh.

Quả hình trái xoan có cánh, dài 5 - 8cm, chứa một hạt tròn hơi dẹt.

Sinh học, sinh thái:

Cây mọc rải rác trong các rừng nguyên sinh hoặc thứ sinh ở độ cao dưới 300m.

Ưa sáng, sinh trưởng nhanh, chịu hạn tốt, tái sinh bằng hạt nhưng hiếm.

Ra hoa tháng 5 - 6, có quả tháng 7 - 9.

Phân bố:

Trong nước: Ở Việt Nam, có gặp ở hầu hết các tỉnh, phổ biến nhất là ở Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Thanh Hóa, Nghệ An vào tới Ninh Thuận, Gia Lai.

Trên thế giới: Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc và Việt Nam.

Tình trạng bảo tồn:

Sách đỏ thế giới IUCN (2023) phân hạng Loài ít quan tâm (LC)

Giá trị, công dụng:

Cây mọc hoang và cũng được trồng lấy gỗ. Gỗ mềm, thớ mịn, thẳng, dễ sử dụng. Được dùng làm gỗ xây dựng, làm diêm. Nhựa làm thuốc nhuộm đen.

Vỏ cây được dùng trị lỵ, bạch đới. Nhựa cũng dùng trị lỵ. Vỏ cây và lá có khi được sắc uống để chữa sốt hoặc cho phụ nữ sau khi sinh đẻ uống để bổ máu, tiêu cơm. Quả dùng làm thuốc chữa ho và điều kinh.

Cây có dáng đẹp, lá rụng đổi màu nên còn được trồng làm cảnh, cây bóng mát dọc đường phố.

Biện pháp bảo vệ: